Przetłumaczono ze strony angielskiej sprawdzonej 2026-10-20. Tytuły źródeł podano w języku oryginału.
W skrócie. Wiążące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz.U. 2025 poz. 1548), obowiązujące od 28 listopada 2025 r., określa w Polsce normy techniczne dla budowli ochronnych 2. Wyróżnia sześć kategorii odporności, od ukryć U-1 do U-3 po schrony S-1 do S-3, z wymaganiami dotyczącymi odporności na falę uderzeniową, osłony przed promieniowaniem, usytuowania i powierzchni 2. Oficjalnie uznana może zostać tylko budowla, która je spełnia 12.
Jaka jest podstawa prawna?
Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1907) stworzyła ramy dla budowli ochronnych 1. Szczegółowe warunki techniczne zawiera rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania (Dz.U. 2025 poz. 1548), obowiązujące od 28 listopada 2025 r. 2. Szczegółowe warunki odsyłają do Polskich Norm wymienionych w załączniku nr 1 2.
Jakie jest sześć kategorii?
| Kategoria | Rodzaj | Wymagana ochrona |
|---|---|---|
| U-1 | Ukrycie | Gruz i spadające elementy budynku, odłamki amunicji, ostrzał z broni strzeleckiej 2 |
| U-2 | Ukrycie | U-1 oraz promieniowanie gamma z opadu promieniotwórczego, co najmniej 100x osłabienie 2 |
| U-3 | Ukrycie | U-2 oraz nadciśnienie fali uderzeniowej co najmniej 60 kPa (50 ms) 2 |
| S-1 | Schron | Nadciśnienie fali uderzeniowej co najmniej 100 kPa (100 ms), wstrząs 12,5 g, co najmniej 1000x osłabienie promieniowania gamma, pożar oraz skażenia biologiczne, chemiczne i promieniotwórcze (hermetyczny, z filtracją) 2 |
| S-2 | Schron podziemny | S-1 oraz nadciśnienie co najmniej 200 kPa (150 ms), co najmniej 1500x osłabienie promieniowania gamma 2 |
| S-3 | Schron podziemny | S-2 oraz nadciśnienie co najmniej 300 kPa (200 ms) 2 |
Kategorie „U” odpowiadają ukryciu (niehermetycznemu), a kategorie „S” schronowi (hermetycznemu, z wentylacją filtrowentylacyjną), opisanym na naszej stronie o schronach publicznych. Osłabienie promieniowania gamma jest ściśle związane z tym, co często nazywa się współczynnikiem ochrony; zobacz czym jest współczynnik ochrony schronu?. O hermetycznym, filtrowanym powietrzu przeczytasz w poradniku o filtracji powietrza NBC.
Jakie inne wymagania określa rozporządzenie?
Najważniejsze wymagania to 2:
- Odległość: maksymalna odległość od miejsca przebywania ludzi do budowli ochronnej wynosi 500 m w miastach i 1000 m poza miastami.
- Powierzchnia: co najmniej 1 m² powierzchni netto na osobę.
- Jakość powietrza: stężenie CO2 nie może przekraczać 2% objętości, a O2 nie może spaść poniżej 18%.
- Woda: w ukryciach o czasie ochrony do 48 godzin dopuszcza się wodę butelkowaną.
Z powodu tych limitów jakości powietrza wentylacja ma znaczenie nawet w małym pomieszczeniu; więcej wyjaśnia nasz poradnik ile świeżego powietrza potrzebuje schron.
Jak budowla zostaje oficjalnie uznana?
Uznanie następuje w drodze zarządzenia, porozumienia lub decyzji gminy, powiatu lub wojewody, po sprawdzeniu przez Państwową Straż Pożarną i nadzór budowlany, że obiekt spełnia warunki techniczne (art. 89, 91 ustawy) 12. Prywatny właściciel może wystąpić o uznanie; wynikające z niego obowiązki i dotację opisuje nasza strona o budowie schronu.
Kto powinien projektować według tych norm?
Projekt i budowę muszą wykonać uprawnieni inżynierowie. Ta strona streszcza jedynie kategorie prawne; nie jest poradnikiem projektowym. Szczegółowe warunki rozporządzenia opierają się na Polskich Normach, które inżynier zastosuje do Twojej lokalizacji 2.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różnią się kategorie U i S?
U-1 do U-3 to ukrycia, a S-1 do S-3 to schrony. Tylko kategorie S wymagają ochrony przed skażeniami biologicznymi, chemicznymi i promieniotwórczymi dzięki hermetyzacji i filtracji 2.
Jaką ochronę przed promieniowaniem zapewnia ukrycie U-2?
Co najmniej 100x osłabienie promieniowania gamma z opadu promieniotwórczego 2. Schron S-1 wymaga co najmniej 1000x, a S-2 co najmniej 1500x 2.
Ile powierzchni na osobę wymaga rozporządzenie?
Co najmniej 1 m² powierzchni netto na osobę 2.
Kiedy rozporządzenie weszło w życie?
28 listopada 2025 r. 2.
Od wiedzy do działania
Twój plan – Polska – przeliczony dla Twojego gospodarstwa domowego.
- Woda, żywność i wyposażenie przeliczone dla każdej osoby i każdego zwierzęcia
- Elektrownie jądrowe i strefy wokół Twojego domu
- Phaenyx Safe: jedno dotknięcie, a bliscy wiedzą, że wszystko u Ciebie w porządku
Źródła
- Sejm RP / Dziennik Ustaw · Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907) sprawdzono 2026-10-20
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji / Dziennik Ustaw · Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania (Dz.U. 2025 poz. 1548) sprawdzono 2026-10-20