Eru almannavarnaskýli gegn sprengjum eða geislavirku úrfelli á Íslandi?

Þýtt af ensku síðunni sem var athuguð 2026-10-20. Titlar heimilda eru á upprunalegu tungumáli.

Í stuttu máli. Ísland birtir enga áætlun um almannavarnaskýli gegn sprengingum eða geislavirku úrfelli og engan fjölda skýla ¹². Opinberar leiðbeiningar vísa fólki sem þarf að yfirgefa heimili sitt á fjöldahjálparstöðvar Rauða krossins, yfirleitt í skólum, félagsheimilum eða íþróttahúsum, sem eru opnaðar á hættutímum. Staðsetning þeirra er á korti Rauða krossins ¹².

Eru almannavarnaskýli á Íslandi?

Íslensk yfirvöld birta enga áætlun um almannavarnaskýli gegn sprengingum eða geislavirku úrfelli og enginn fjöldi skýla er gefinn upp ¹². Leiðbeiningar okkar um hvort leita eigi skjóls á staðnum eða rýma útskýra meginvalið í öllum neyðartilvikum: að vera inni eða fara.

Hvert fer fólk í staðinn?

Í fjöldahjálparstöð Rauða krossins. Almannavarnir lýsa þeim einfaldlega: „Fjöldahjálparstöðvar Rauða krossins eru almennt í skólum, félagsheimilum eða samkomuhúsum“ ¹. Rauði krossinn á Íslandi opnar þær í samræmi við stuðningshlutverk sitt í almannavörnum, og aðeins þegar neyðarástand krefst þess ¹².

Fjöldahjálparstöð er staður til að skrá sig, fá upplýsingar og finna skjól í hversdagslegri merkingu: þak yfir höfuðið og rúm. Hún er ekki mannvirki sem verndar gegn sprengingu eða geislun.

Hvernig finn ég næstu fjöldahjálparstöð?

• Áður en neyðarástand skapast: Rauði krossinn birtir kort sem svarar spurningunni „Hvar eru fjöldahjálparstöðvar staðsettar?“ á raudikrossinn.is ².
• Við rýmingu: skráðu þig í stöðinni. Ef þú dvelur annars staðar, hjá fjölskyldu eða vinum, hringdu í hjálparsíma Rauða krossins, 1717, til að skrá þig ²³.

Fjallað er um fyrirmæli um rýmingu, og hvað gera skal við heimilið þegar þú ferð, á síðunni um viðvaranir á Íslandi og síðunni um neyðarnúmer á Íslandi.

Voru einhvern tíma skýli á Íslandi?

Já, á tveimur tímabilum ⁴:

1. Seinni heimsstyrjöldin. Eftir loftvarnalögin nr. 52/1941 undirbjuggu loftvarnanefndir í helstu bæjum einkum loftvarnabyrgi og viðvörunarbúnað. Þessi starfsemi lagðist af í stríðslok.
2. Kalda stríðið. Allar byggingar sem veittu 100-falda eða meiri vernd gegn geislun, miðað við bersvæði, voru skráðar. Í skýrslu Almannavarna frá 2005 segir að síðan hafi dregið úr áherslu á þetta.

Talan „100-föld“ er verndarstuðull; sjá hvað verndarstuðull merkir. Engin núgildandi skrá yfir þessar byggingar er birt í þeim heimildum sem skoðaðar voru.

Á hvað ætti íslenskt heimili að treysta?

Fyrst og fremst eigið heimili. Leiðbeiningarnar á landsvísu byggja á heimili sem getur bjargað sér í að minnsta kosti þrjá daga, með viðlagakassa og heimilisáætlun, og á rýmingu í fjöldahjálparstöðvar þegar heimilið er ekki öruggt ³⁵². Byrjaðu á síðunni um birgðir á Íslandi og leiðbeiningum um neyðaráætlun fjölskyldunnar. Almennu leiðbeiningarnar okkar um jarðskjálfta og eldfjallaösku eru hagnýtt næsta skref.

Algengar spurningar

Er til neyðarbyrgi sem ég get farið í í Reykjavík?

Engin áætlun um almenn neyðarbyrgi er birt fyrir Ísland. Í neyðartilvikum er fólki sem þarf að yfirgefa heimili sitt vísað á fjöldahjálparstöðvar Rauða krossins, yfirleitt í skólum eða samkomuhúsum ¹.

Eru fjöldahjálparstöðvar alltaf opnar?

Nei. Þær eru opnaðar á hættutímum, í samræmi við stuðningshlutverk Rauða krossins í almannavörnum ¹².

Hvað ef ég fer til vina þegar ég rými heimilið?

Skráðu þig með því að hringja í hjálparsíma Rauða krossins, 1717 ²³.

Get ég byggt mitt eigið skýli?

Á Íslandi eru hvorki lög, leyfi né staðlar um einkaskýli. Sjá Að byggja skýli á Íslandi.