Türkiye'de hava kalitesi: nereden kontrol edilir, ne yapılır

2026-10-27 tarihinde kontrol edilen İngilizce sayfadan çevrilmiştir. Kaynak başlıkları özgün dillerinde bırakılmıştır.

Kısaca. Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı'nı e-Devlet kapısı üzerinden kontrol edin: haritadan bir istasyon seçerek saatlik güncellenen Hava Kalitesi İndeksi'ni (HKİ) görebilirsiniz ¹. HKİ'nin "iyi" (0-50) ile "tehlikeli" (300-500) arasında altı seviyesi var ¹. Türk şehirlerinde ince partiküller ortalama olarak DSÖ kılavuz değerinin yaklaşık dört katı ²⁴.

Hava kalitesini şu anda nereden kontrol edebilirim?

Ulusal izleme ağını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı işletiyor ve e-Devlet üzerinden paylaşıyor ¹. Haritadan bir istasyon seçiyor, ölçümlerini µg/m³ cinsinden ve HKİ sınıfını görüyorsunuz ¹. Veriler sahadan saatlik güncellenen anlık ölçümlerdir ¹. Yaşadığınız yerdeki havanın ayrıntılı teknik değerlendirmesi için sayfa Bakanlığa başvurulmasını söylüyor ¹.

İndeks seviyeleri ne anlama geliyor?

HKİ havayı altı seviyede sınıflandırıyor ¹:

Phaenyx, ulusal sayfada her HKİ seviyesine bağlı resmî bir sağlık önerisi bulamadı: sayfa ne yapılacağını değil, seviyeleri ve ölçümleri veriyor ¹. Bu tür indekslerin nasıl çalıştığı için bkz. Hava kalitesi indeksi (İngilizce).

Hava ortalamada ne kadar kirli?

Asıl sorun ince partiküller. Türk şehirlerinin nüfus ağırlıklı medyanı yaklaşık 21 µg/m³ PM2,5 gösteriyor (2021-2023 yıllık ortalaması) ²; bu, DSÖ'nün 5 µg/m³'lük kılavuz değerinin kabaca dört katı ⁴. Azot dioksit yaklaşık 9,2 µg/m³ ³, yani DSÖ'nün 10 µg/m³'lük kılavuz değerinin hemen altında ⁴. Bu NO2 rakamı yaklaşık 80 km'lik bir alan üzerindeki bölgesel arka plan değeridir: işlek bir caddede daha yüksek olur. Bunlar şehir medyanlarıdır: belirli bir şehir daha temiz veya daha kirli olabilir.

Kötü hava gününde, dumanda veya tozda ne yapmalıyım?

• Kötü hava günleri: e-Devlet'te size en yakın istasyonu kontrol edin ¹ ve Kirlilik dönemleri ile Hassas kişiler ve kirli hava rehberlerine bakın. Çocuklar için bkz. Çocuklar ve kirli hava.
• Ozon: bkz. Ozon günleri.
• Orman yangını dumanı: bkz. Orman yangını dumanı, Evde temiz hava odası ve Duman için maskeler.
• Toz: bkz. Toz fırtınaları.

Bu rehberler İngilizcedir. Türkiye'deki resmî uyarı işaretleri için Türkiye uyarılar sayfamıza bakın. Bir hane planı, evinizde kirli havaya karşı hassas olan kişileri ve nereye sığınılacağını listeleyebilir.

Sık sorulan sorular

HKİ nedir?

Türkiye'nin Hava Kalitesi İndeksi; havayı 0-500 ölçeğinde iyi, orta, hassas, sağlıksız, kötü veya tehlikeli olarak sınıflandırır ¹.

Türkiye'de hava kalitesi verileri ne sıklıkla güncelleniyor?

Saatlik: e-Devlet hizmeti, her saat güncellenen anlık istasyon ölçümlerini gösteriyor ¹.

Türkiye'nin havası DSÖ kılavuz değerlerinin üzerinde mi?

İnce partiküller için evet: medyan şehirde yaklaşık 21 µg/m³ PM2,5, DSÖ'nün 5 µg/m³'lük kılavuz değerine karşı ²⁴. Bölgesel NO2 kılavuz değerin hemen altında ³⁴.

Türkiye her hava kalitesi seviyesi için öneri yayımlıyor mu?

Phaenyx, ulusal izleme sayfasında seviyeye göre sağlık önerisi bulamadı ¹. Yukarıdaki rehberleri kullanın.