Преведено од англиската страница, проверена на 2026-11-16. Насловите на изворите се задржани на нивниот оригинален јазик.
Накратко. Северна Македонија не објавува претходна поделба ниту залиха на таблети со јод. Одобрен е еден производ, Калиум јодид Алкалоид 65 mg, кој може да се издава без лекарски рецепт (одобрен на 17 март 2025 година, важи до 3 март 2030 година) 1. Неговото одобрено упатство за лекот вели да се зема само по добивање јасен апел од надлежните органи, на пример преку радио или телевизија 2.
Дали таблетите со јод се делат однапред?
Phaenyx не најде официјална претходна поделба, зона на поделба ниту јавна залиха. Дирекцијата за радијациона сигурност (ДРС) е органот што интервенира при радијационен вонреден настан и наведува дека нејзиниот систем за подготвеност и одговор е воспоставен според Планот за заштита на населението во случај на радијационен вонреден настан (Службен весник 84/2011) 3. Тој план не е поврзан на нејзината веб-страница и не можеше да се прочита. Phaenyx не најде официјална македонска страница која наведува кои нуклеарни централи, во земјата или во странство, ја засегаат земјата.
Може ли да купам калиум јодид?
Да. Централниот регистар на лекови на Министерството за здравство го наведува Калиум јодид Алкалоид / Potassium Iodide Alkaloid, таблети од 65 mg (еквивалентно на 50 mg јод), 10 таблети во кутија, производител Алкалоид АД Скопје 1. Начинот на издавање е BRp: лекот може да се издава и без лекарски рецепт 1.
Колку треба да земе секое лице?
Само кога надлежните органи јасно ќе ви кажат 2. Збирниот извештај за особините на лекот, заверен од Агенцијата за лекови и медицински помагала, ги утврдува овие дози 2:
| Возрасна група | Доза 2 |
|---|---|
| Новороденчиња до 1 месец | Четвртина таблета (16 mg калиум јодид, 12,5 mg јод) |
| Деца од 1 месец до 3 години | Половина таблета (32 mg калиум јодид, 25 mg јод) |
| Деца од 3 до 12 години | 1 таблета (65 mg калиум јодид, 50 mg јод) |
| Деца од 12 години, возрасни и постари лица | 2 таблети (130 mg калиум јодид, 100 mg јод) |
Земете ги таблетите што е можно поскоро, идеално во рок од 2 часа од проценетиот почеток на изложеноста; тие сè уште помагаат до 8 часа потоа 2. Една доза обично е доволна; повторна доза може да биде потребна ако испуштањето радиоактивен јод трае подолго од 24 часа, при повторена изложеност, контаминирана храна или вода и кога евакуацијата не е можна 2. Новороденчињата, бремените жени и жените што дојат и лицата над 60 години не треба да земаат повеќе од една доза, а таблетите не се препорачуваат за лица над 40 години, кај кои е помала веројатноста за корист 2. Таблетите може да се џвакаат или да се голтнат цели; за децата може да се здробат и да се измешаат со млеко, вода или сок 2.
Кој одлучува?
Според одобреното упатство за лекот, земањето следи по јасен апел од надлежните органи преку радио или телевизија 2. За пријавување радијационен вонреден настан, Дирекцијата за радијациона сигурност има дежурна линија, 075 254 225 34. Видете Калиум јодид и Зони околу нуклеарните централи (на англиски).
Често поставувани прашања
Дали калиум јодид се продава без рецепт во Северна Македонија?
Да: Калиум јодид Алкалоид 65 mg може да се издава без рецепт 1.
Која е дозата за возрасни?
Две таблети од 65 mg (130 mg калиум јодид) за деца од 12 години и возрасни 2; не се препорачува над 40 години 2.
Дали треба да земам јод штом ќе слушнам за нуклеарна несреќа во странство?
Не. Земете го само по добивање јасен апел од надлежните органи 2.
Preparedness index: North Macedonia ranks 56th of 83, 46/100 · full ranking
Извори · 4
- Ministry of Health of North Macedonia — central register of medicines (Agency for Medicines and Medical Devices, MALMED) · Регистар на лекови — POTASSIUM IODIDE ALKALOID (КАЛИУМ ЈОДИД АЛКАЛОИД) 65 mg, решение 11-3528/1 од 17.03.2025 проверено на 2026-11-16
- Ministry of Health of North Macedonia — central register of medicines (Agency for Medicines and Medical Devices, MALMED) · Збирен извештај за особините на лекот — Калиум јодид Алкалоид 65 mg таблети (summary of product characteristics, stamped by MALMED) проверено на 2026-11-16
- Radiation Safety Directorate (Дирекција за радијациона сигурност) · Мониторинг и вонредни настани (Monitoring and emergencies) проверено на 2026-11-16
- Radiation Safety Directorate (ДРС) · Дирекција за радијациона сигурност — home page проверено на 2026-11-16