Luchtkwaliteit in Nederland: waar je het controleert en wat je doet

Vertaald uit de Engelse pagina, gecontroleerd op 2026-10-27. De titels van de bronnen staan in hun oorspronkelijke taal.

In het kort. Controleer Luchtmeetnet, het Nederlandse meetnet voor luchtkwaliteit, dat de lucht beoordeelt van 1 (weinig vervuiling) tot 11 (veel) in vijf klassen, van Goed tot Zeer slecht ¹. Bij Onvoldoende kun je overwegen minder lichamelijke inspanning te leveren; ben je gevoelig, doe dan minder en overleg met je arts ². Het RIVM geeft een smogwaarschuwing bij matige smog en een smogalarm bij ernstige smog ³.

Waar kan ik de luchtkwaliteit nu controleren?

Op luchtmeetnet.nl, een initiatief van het RIVM, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, GGD Amsterdam, DCMR en regionale omgevingsdiensten ⁸. De site toont de waarden die het afgelopen uur op 99 locaties zijn gemeten, een verwachting voor 72 uur, en een melding als er een smogwaarschuwing of een stookalert geldt ⁸. Ze geeft een handelingsadvies voor jouw locatie op basis van de berekende luchtkwaliteitsindex, omdat de luchtkwaliteit over korte afstanden sterk kan verschillen ². Het RIVM zet actuele smogwaarschuwingen ook op zijn nieuwspagina ³.

Wat betekenen de niveaus van de index?

De index van Luchtmeetnet (LKI) omvat stikstofdioxide, ozon en fijnstof (PM10 en PM2,5). Elke stof wordt omgerekend naar een getal van 1 tot 11; het hoogste getal bepaalt de totale index ¹.

De wettelijke niveaus voor smogwaarschuwing en smogalarm komen overeen met de klassen "slecht" en "zeer slecht" ⁴. Het RIVM onderscheidt drie smogniveaus, lichte, matige en ernstige smog: een waarschuwing gaat uit als matige smog waarschijnlijk is, een alarm als ernstige smog waarschijnlijk is ³. Voor ozon betekent matige smog een uurgemiddelde van 180 tot 240 µg/m³ en ernstige smog meer dan 240; voor fijnstof een daggemiddelde van 70 tot 100 µg/m³ en meer dan 100 ³. Zie De luchtkwaliteitsindex uitgelegd.

Hoe vervuild is de lucht gemiddeld?

De naar bevolking gewogen mediaan van Nederlandse steden komt uit op ongeveer 9 µg/m³ PM2,5 (jaargemiddelde 2021-2023) ⁵, bijna twee keer de WHO-richtlijn van 5 µg/m³ ⁷. Stikstofdioxide ligt rond 11,2 µg/m³ ⁶, boven de WHO-richtlijn van 10 µg/m³ ⁷. Dat NO2-cijfer is een regionale achtergrondwaarde over ongeveer 80 km: in een drukke straat ligt het hoger.

Wat doe ik op een dag met slechte lucht, of bij rook of stof?

• Wie loopt risico: mensen met long- of hart- en vaatziekten, mensen met diabetes, kinderen, ouderen en zwangere vrouwen merken matige smog als eersten; dat geldt ook voor sporters en mensen die zwaar buitenwerk doen ³.
• Ozon (zomersmog): ozon is het hoogst aan het eind van de middag en het begin van de avond; dan binnen blijven verlaagt de blootstelling, omdat de ozonconcentratie binnen lager is ³. Zie Ozondagen.
• Fijnstof (wintersmog, vuurwerk rond oud en nieuw): rond de jaarwisseling krijgen mensen die gevoelig zijn voor luchtvervuiling het advies binnen te blijven en ramen, deuren en ventilatieroosters tijdelijk te sluiten ³. Zie Episodes van luchtvervuiling.
• Medicatie: mensen met astma of COPD moeten hun medicijnen altijd bij zich hebben, zeker buiten, en kunnen hun huisarts vragen naar het gebruik van een inhalator tijdens smog ³. Zie Gevoelige mensen en vervuilde lucht en Kinderen en vervuilde lucht.
• Rook of stof: zie Rook van natuurbranden, Een kamer met schone lucht thuis, Mondkapjes tegen rook en Stofstormen. Voor officiële waarschuwingen, zie onze pagina over waarschuwingen in Nederland.

In een plan voor je huishouden kun je noteren wie in huis gevoelig is voor vervuilde lucht en welke kamer je gesloten zou houden.

Veelgestelde vragen

Bij welk ozonniveau komt er in Nederland een smogwaarschuwing?

Matige smog begint bij een uurgemiddelde van 180 µg/m³ ozon; ernstige smog, waarbij een smogalarm volgt, ligt boven 240 µg/m³ ³.

Is de Nederlandse index dezelfde als de Europese?

Nee. Luchtmeetnet gebruikt een eigen index, van 1 tot 11 in vijf klassen ¹.

Waar worden smogwaarschuwingen gepubliceerd?

Op de nieuwspagina van het RIVM ³.

Moet ik binnen blijven bij zomersmog?

Binnen blijven aan het eind van de middag en het begin van de avond verlaagt de blootstelling aan ozon ³.