Ποιοι κανόνες ισχύουν για τα καταφύγια στην Κύπρο;

Μετάφραση από την αγγλική σελίδα, που ελέγχθηκε στις 2026-10-28. Οι τίτλοι των πηγών παραμένουν στην αρχική τους γλώσσα.

Με λίγα λόγια. Η Κύπρος δεν έχει γενικό οικοδομικό κανονισμό για καταφύγια, αλλά από τις 12 Οκτωβρίου 2026 η Δύναμη Πολιτικής Άμυνας δημοσιεύει τα κριτήρια με τα οποία αποδέχεται ένα υπόγειο ως "χώρος αυξημένης προστασίας" στο πλαίσιο του σχεδίου πολεοδομικών κινήτρων του 2026: υπόγειο εμβαδού τουλάχιστον 50 m², κλειστό σε τρεις πλευρές από μπετόν, με τουλάχιστον μία βρύση νερού, έναν χώρο υγιεινής και αερισμό ¹. Οι ιδιοκτήτες που εντάσσονται στο σχέδιο αναλαμβάνουν διαρκείς υποχρεώσεις για όλη τη διάρκεια ζωής του κτηρίου ¹.

Από πού προέρχονται αυτά τα κριτήρια;

Τα κριτήρια προέρχονται από πολεοδομικό κίνητρο που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο στις 11 Μαρτίου 2026 ². Οι αναπτύξεις με υπόγειο μπορούν να κάνουν χρήση συντελεστή δόμησης αυξημένου κατά 5%, εφόσον μέρος του υπογείου χρησιμοποιείται από την Πολιτική Άμυνα ως καταφύγιο ². Το κίνητρο αφορά νέες αιτήσεις και εγκεκριμένες οικιστικές, εμπορικές, γραφειακές και μικτές αναπτύξεις, κυρίως χώρους στάθμευσης, και τα κτήρια πρέπει να διαθέτουν πόσιμο νερό και κατάλληλο χώρο υγιεινής ².

Τι ελέγχει η Πολιτική Άμυνα;

Η Πολιτική Άμυνα αξιολογεί τον προτεινόμενο χώρο στα ακόλουθα σημεία ¹:

Πρόκειται για κριτήρια αποδοχής, όχι για μέθοδο σχεδιασμού: τα σχέδια τα ετοιμάζει αδειούχος μηχανικός και το Phaenyx δεν δίνει οδηγίες κατασκευής. Για τις άδειες, δείτε τη σελίδα κατασκευή καταφυγίου στην Κύπρο.

Τι αναλαμβάνουν οι ιδιοκτήτες;

Ο χώρος παραμένει χώρος αυξημένης προστασίας για όλη τη διάρκεια ζωής του κτηρίου ¹. Όρος της πολεοδομικής άδειας προβλέπει συμφωνία μεταξύ ιδιοκτήτη και Πολιτικής Άμυνας μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής και πριν από την έκδοση του πιστοποιητικού έγκρισης ¹. Η Πολιτική Άμυνα σηματοδοτεί τον χώρο και τον καταχωρίζει στην εφαρμογή SafeCY ως δημόσιο ¹. Ο ιδιοκτήτης διατηρεί την κυριότητα, αλλά πρέπει να διατηρεί τον χώρο έτοιμο ανά πάσα στιγμή· η στάθμευση ή άλλη παράλληλη χρήση επιτρέπεται μόνο εφόσον ο χώρος μπορεί να ελευθερωθεί αμέσως ¹. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να ενημερώνει την Πολιτική Άμυνα για κάθε αλλαγή χρήσης ή τροποποίηση και να επιτρέπει, κατόπιν συνεννόησης, την καταγραφή, τη χαρτογράφηση, τη φωτογράφιση και την επιθεώρηση του χώρου ¹.

Μπορεί να υποχρεωθεί κάποιος να κατασκευάσει καταφύγιο;

Ναι: σύμφωνα με τον Κανονισμό 42 των περί Πολιτικής Άμυνας (Γενικών) Κανονισμών του 1997, το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί να υποχρεώσει ορισμένους φορείς να κατασκευάσουν κατάλληλα καταφύγια ³. Το διάταγμα μπορεί να υποχρεώνει τις τοπικές αρχές, τις σχολικές αρχές και τους ιδιοκτήτες ή διαχειριστές «ανεξάρτητων ιδρυμάτων» (επαγγελματικών υποστατικών ή άλλων κτηρίων όπου διαμένουν ή εργάζονται περισσότερα από 20 άτομα) να τα κατασκευάσουν μέσα σε καθορισμένη προθεσμία, σύμφωνα με τις οδηγίες της Πολιτικής Άμυνας, και να τα διατηρούν καθαρά, ασφαλή και εξοπλισμένα ³. Το Συμβούλιο μπορεί να εξαιρέσει όσους αδυνατούν να κατασκευάσουν καταφύγιο ³. Η Πολιτική Άμυνα μπορεί να εισέρχεται στα καταφύγια αυτά για επιθεώρηση· μετά την επιθεώρηση μπορεί να απαιτήσει εγκαταστάσεις υγιεινής ή ενίσχυση των τοίχων σε επιταγμένους χώρους, με επιχορήγηση που καθορίζει το Υπουργικό Συμβούλιο ³.

Πώς υποβάλλω αίτηση ή ζητώ έλεγχο ενός χώρου;

Λάβετε αριθμό διαβούλευσης από την πολεοδομική αρχή και στη συνέχεια στείλτε τον φάκελο με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο g.d@cd.moi.gov.cy· τηλέφωνο 22 403 413 ¹. Ο φάκελος περιλαμβάνει έντυπο ΕΔ2, τίτλο ιδιοκτησίας, τοπογραφικό, χωροταξικό και αρχιτεκτονικά σχέδια, καθώς και κάτοψη του υπογείου όπου σημειώνονται ο χώρος, το εμβαδόν του, το σημείο νερού και ο χώρος υγιεινής ¹. Για το ίδιο το κίνητρο αποφασίζει η πολεοδομική αρχή ¹.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιο είναι το ελάχιστο μέγεθος καταφυγίου στο πλαίσιο του σχεδίου;

50 m² υπογείου, μαζί με τον χώρο στάθμευσης ¹.

Μπορεί το καταφύγιο να χρησιμοποιείται και ως χώρος στάθμευσης;

Ναι, εφόσον μπορεί να διατεθεί αμέσως για προστασία ¹.

Καλύπτει το σχέδιο τις μονοκατοικίες;

Απευθύνεται σε αναπτύξεις με υπόγειο, κυρίως χώρους στάθμευσης ². Απευθυνθείτε στην πολεοδομική αρχή.