უნდა მიიღოთ თუ არა იოდის ტაბლეტები საქართველოში?

ნათარგმნია ინგლისური გვერდიდან, რომელიც შემოწმდა 2026-10-28. წყაროების სათაურები ორიგინალის ენაზეა.

მოკლედ. საქართველოში ატომური ელექტროსადგური არ არის ²³, ხოლო იოდის ტაბლეტების ამჟამინდელი ოფიციალური დარიგება, მარაგი, ზონები ან გაყიდვის სტატუსი ვერ დადასტურდა. ერთადერთი ნაპოვნი ოფიციალური ტექსტია ჯანდაცვის სამინისტროს 2004 წლის ინსტრუქცია მსხვილმასშტაბიანი რადიაციული ავარიების შესახებ, რომლის მიხედვითაც აფთიაქებსა და სამედიცინო დაწესებულებებს კალიუმის იოდიდის მარაგი უნდა ჰქონდეთ, ოჯახებს კი — მისი ნაწილი სახლში ¹. Phaenyx-მა ვერ დაადასტურა, გამოიყენება თუ არა ის დღესაც. მიჰყევით საქართველოს ხელისუფლების მითითებებს.

რას ამბობს 2004 წლის ინსტრუქცია?

2004 წლის 14 იანვრის ბრძანება No. 8/ნ, რომელიც მაშინდელმა შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ გამოსცა, შეიცავს მეთოდურ მითითებებს მსხვილმასშტაბიანი რადიაციული ავარიების დროს სამედიცინო ღონისძიებების ორგანიზების შესახებ ¹. მისი დანართის მიხედვით ¹:

• სამედიცინო „საგუშაგო“ სამსახურებს თავიანთი მოსახლეობისთვის კალიუმის იოდიდის მარაგი არანაკლებ 7 დღისთვის უნდა ჰქონდეთ;
• მოსახლეობის მომარაგება აფთიაქების ქსელის მეშვეობით ხდება;
• მარაგის ნაწილი ოჯახებში უნდა ინახებოდეს და ყოველ 3-დან 4 წლამდე განახლდეს.

ბრძანება საკანონმდებლო მაცნეზე ერთადერთი ვერსიითაა განთავსებული, ცვლილებისა თუ გაუქმების აღნიშვნის გარეშე ¹. Phaenyx-მა ვერ იპოვა მტკიცებულება, რომ მარაგები მართლაც შეიქმნა, და ვერ დაადასტურა, გამოიყენება თუ არა ინსტრუქცია დღესაც.

რატომ არ არის ამ გვერდზე დოზა მითითებული?

2004 წლის ტექსტში დოზები მოცემულია, თუმცა ის კალიუმის იოდიდის ტაბლეტების შემცვლელად სხვა პრეპარატებსაც ასახელებს, მათ შორის ლუგოლის ხსნარს და 5% იოდის ნაყენს ¹. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციები ფარისებრი ჯირკვლის ბლოკირების შესახებ ეხება კალიუმის იოდიდის ტაბლეტებს, რომლებიც ოფიციალური მითითებით მიიღება ⁴, ამიტომ Phaenyx არ იმეორებს 2004 წლის ტექსტის არც დოზებს და არც შემცვლელებს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის თანახმად, კალიუმის იოდიდის ტაბლეტები "should be taken only when explicitly instructed to do so by public health authorities", ხოლო იოდირებული სუფრის მარილი შემცვლელად არ უნდა იქნეს გამოყენებული ⁴. თუ იოდით პროფილაქტიკა ოდესმე გახდა საჭირო, მიჰყევით საქართველოს ხელისუფლებისა და ჯანდაცვის სპეციალისტის მითითებებს. ჩვენი სახელმძღვანელო კალიუმის იოდიდის შესახებ განმარტავს, რას აკეთებს ტაბლეტი და რას — არა.

რისი დადასტურება ვერ მოხერხდა?

ოჯახებზე წინასწარი დარიგება, დარიგების ზონები, კალიუმის იოდიდის გაყიდვის სტატუსი და 2004 წლის მარაგების სქემა დაუდასტურებელი რჩება ¹.

Phaenyx-მა ვერ დაადასტურა კალიუმის იოდიდის სტატუსი საქართველოს მედიკამენტების რეესტრებში — ფარმაცევტული პროდუქტების რეესტრში (pharmacy.moh.gov.ge) და მედიკამენტების ძიებაში (apps.ssa.gov.ge). Phaenyx-მა ვერ იპოვა ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს ან საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის საჯარო ტექსტი იოდის ტაბლეტების შესახებ. ეს გვერდი განახლდება, როგორც კი ეს საკითხები შემოწმდება.

რა უნდა გააკეთოთ რადიაციული საგანგებო სიტუაციისას საქართველოში?

მიჰყევით ოფიციალურ მითითებებს. საქართველოს სამოქალაქო უსაფრთხოების ეროვნული გეგმის თანახმად, მოსახლეობას საგანგებო სიტუაციების შესახებ აცნობებენ საზოგადოებრივი და კერძო მაუწყებლები, მობილური და სტაციონარული სატელეფონო ქსელები და ინტერნეტი, ხოლო ამ ქსელების მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში — ხმამაღლამოლაპარაკით აღჭურვილი ავტომობილები ⁵; იხილეთ ჩვენი გვერდი საქართველოში გაფრთხილების შესახებ. წაიკითხეთ ჩვენი სახელმძღვანელოები: 7-10 წესი რადიოაქტიური ნალექისთვის, რადიაციული დეკონტამინაცია და ატომური სადგურების ზონები.

არსებობს თუ არა დოზების ოფიციალური ცხრილი?

ამჟამად მოქმედი — არა. დოზირების ერთადერთი ოფიციალური ტექსტი, რომელიც Phaenyx-მა იპოვა, არის ჯანდაცვის სამინისტროს 2004 წლის ინსტრუქცია მსხვილმასშტაბიანი რადიაციული ავარიების შესახებ (2004 წლის 14 იანვრის ბრძანება No. 8/ნ), მუხლში, რომელიც ფარისებრი ჯირკვლის დასაცავად სტაბილური იოდის გამოყენებას ეხება ¹. Phaenyx-მა დოზების ამჟამად მოქმედი ეროვნული ცხრილი ვერ იპოვა. ზემოთ მოყვანილი მიზეზების გამო, ეს გვერდი არ იმეორებს 2004 წლის ტექსტის არც დოზებს და არც შემცვლელებს.

ხშირად დასმული კითხვები

არიგებს თუ არა საქართველო იოდის ტაბლეტებს?

ამჟამინდელი დარიგება Phaenyx-ის მიერ დადასტურებული არ არის. 2004 წლის ინსტრუქცია ითვალისწინებდა მომარაგებას აფთიაქების მეშვეობით და მარაგის ნაწილს ოჯახებში ¹, თუმცა Phaenyx-მა ვერ იპოვა მტკიცებულება, რომ ეს განხორციელდა.

შემიძლია თუ არა კალიუმის იოდიდის ყიდვა საქართველოს აფთიაქში?

არ არის დადასტურებული. Phaenyx-მა ვერ დაადასტურა კალიუმის იოდიდის სტატუსი საქართველოს მედიკამენტების რეესტრებში.

არის თუ არა საქართველოში ატომური ელექტროსადგური?

არა. ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) ენერგეტიკული რეაქტორების მონაცემთა ბაზა PRIS საქართველოში არცერთ რეაქტორს არ ასახელებს — არც მოქმედს, არც მშენებარეს და არც დახურულს ²³.